بناي مسجد تاريخي صاحبالامر تبريز را بدون ترديد يكي از بناهاي باارزش ملي و اسلامي در پهنه ايران زمين است.
مسجد صاحبالامرتبريز كه در بخش قديمي اين شهر و در مجاورت بازار بزرگ سرپوشيده اين شهر قرار گرفته است ، از سال ۱۳۸۰بصورت موزه قرآن و كتابت مورد استفاده قرار ميگيرد.
بازديد از اين بناي باشكوه و تاريخي ، در كنار بزرگترين بازار سرپوشيده جهان (قيصريه) در تبريز خاطرات دوران رونق تجارت و عظمت ايران درگذشتههاي دور كه مسير جاده ابريشم بوده است را تداعي ميكند.
در صورت همت و اقدام بموقع ميراث فرهنگي در ايجاد سنگ فرش يا كفسازي بازار تبريز كه بازاريان آمادگي خود براي تقبل هزينه اين اقدام را اعلام كردهاند، بازار بزرگ سرپوشيده تبريز با دهها بناي تاريخي در داخل اين مجموعه و در اطراف آن نظير مسجد صاحب الامر تبديل به يك مجموعه جهاني در سرزمين كهن ايران خواهد شد.
اين بناي باشكوه به يادگار مانده ازدوران صفوي چندين بار ويران و دوباره سازي شده است و آخرين بار كه در زلزله ۱۱۹۳هجري - قمري در زلزله مهيب تبريز ويران شدهبود، توسط فردي بنام جعفرقلي خان دنبلي " باتمانقليچ " تجديد بنا يافته است.
براساس شواهد تاريخي درزمان پايتختي تبريز در عصر شاه طهماسب اول صفوي، وي نماز را در اين مسجد اقامه ميكرده است و از اين نظر در برخي كتابهاي تاريخي از آن به عنوان مسجد شاه طهماسب نيز ياد شده است.
مسجد صاحبالامر تبريز در سالهاي پس از پيروزي انقلاب اسلامي بين سالهاي ۷۳تا ۷۷در دست مرمت و استحكام بخشي بنا بود و در زمان حاضر از حيث ظاهر تكميل شده و روزانه پذيراي بازديدكنندگان از قرآنهاي تاريخي و ديگر آثار هنري عرضه شده در آن ميباشد.
مجموع مساحت محوطه بناي تاريخي دو هزار و ۲۶۰متر مربع است و زير بناي تبديل شده به موزه در حدود دو هزار متر مربع است.
اين بناي تاريخي كهدرفهرست بناهاي تاريخي كشور به ثبت رسيده است داراي دو مناره بلند يا گلدسته در دو گوشه با فاصله نسبتا زياد است و از اين نظر نيز در بين مساجد كشور بنايي منحصر بفرد محسوب ميشود.
ورودي اين مسجد نيز داراي طاق مرمرين به ارتقاع ۳/۵متر با عرض ۱/۸۰ متر است.
اين ورودي از سه قطعه سنگ تركيب يافته است كه دو پايه يك طاق بزرگ يك پارچه و سطح بيروني طاق و پايهها را گل و بوته اسليمي و خطايي برجسته زيبايي پوشانده است.
در بالاي اين طاق زيبا عبارت بسمهالله به خط ثلث نقش بسته است.
آينه كاري اين بنا نيز در سال ۱۲۶۶هجري قمري انجام و در سالهاي ۷۳و ۷۷شمسي مورد مرمت ميراث فرهنگي قرار گرفته است.
در دهه سالهاي ۱۳۴۰در زمان احداث خيابان دارايي (شهيد مدني) بخش مهمي از محوطه حياط بناي مسجد صاحبالامر و مدرسه اكبريه در حريم خيابان قرار گرفت ودوبناي مزبوربصورت سالم در طرفين غربي و شرقي خيابان قرار گرفتند.
ناگفته نماند كه در زمان حاضر مدرسه اكبريه كه دراعصارمختلف از صفويه تا پهلويها به عنوان مدرسه علوم ديني مورد استفاده بوده است ، پس از مرمت و بازسازي كامل از سال ۷۷تاكنون بدون استفاده به حال خود رها شده است.
بناي مسجد صاحبالامر تبريز و مسجد شهيد ثقهالاسلام كه در سمت شمالي آن در زمره مفاخر و ميراث گرانبهاي ملي و فرهنگي ايران حتي قابل عرضه به عنوان بنايي باشكوه و جهاني است و بدون ترديد ديدار از آن خاطرات غرور انگيز و خوبي را در اذهان هموطنان به ارمغان خواهد گذاشت.
در داخل بناي مسجد صاحبالامر تبريز در زمان حاضر ده هاجلد قرآن ، ادعيه و نقش برجستههاي كلام وحي كه در طول اعصار و قرنها توسط هنرمندان آفريده شدهاند براي بازديدكنندگان عرضه شده است .
