بم، عرصه اي نو براي آزمايش و خطا!
بم، عرصه اي نو براي آزمايش و خطا!
نقدي بر روش هايي كه توسط نهاد هاي تصميم گير، در بازسازي بم اعمال مي شود ...
نقدي بر روش هايي كه توسط نهاد هاي تصميم گير، در بازسازي بم اعمال مي شود ...
يكبار در زيباشهر در مقاله اي به قلم كمال يوسف پور به مسوولان محترم (به خصوص وزارت مسكن و شهرسازي) متولي بازسازي بم گوشزد كرديم كه، سرعت در بازسازي، خود در مواردي مانع استفاده از فرصت ها شده، مسوولان و برنامه ريزان بايد نهايت تلاش خود را به كار بندند كه اهداف بلندمدت و فرصت هاي توسعه دستخوش اهداف و مسايل كوتاه مدت قرار نگيرند؛ تجربه نشان داده است رعايت مهمترين مولفه هاي يك طراحي اصولي چه به لحاظ تك بنا ها و چه در كليت يك شهر، در اغلب موارد به دليل تسريع در فرآيند بازسازي و عدم مطالعه كافي به دست فراموشي سپرده مي شود. نتيجتا آنچه عملا اتفاق مي افتد عدم لحاظ كردن الگوها و استانداردها و همچنين عدم دقت دراعمال توسعه اقتصادي و به خصوص اجتماعي در كنار بازسازي و توسعه اجتماعي شهر است و نهايتا آينده اي پر از ابهام براي شهري است كه مي توانست به لحاظ بازسازي نزديك به صد در صد نمونه اي از شهر ايراني- اسلامي باشد....
متاسفانه ارايه طرح هاي عجولانه توسط متوليان مسكن و شهرسازي و نيز راه و ترابري و ... (يا به عبارت ديگر وزارتخانه هاي مربوطه( در چند ساله اخير به امري رايج تبديل شده است؛ نمونه هاي بسياري در اين مورد وجود دارد: از طرح فروش متري مسكن تا طرح هاي سامان دهي اسكان غير رسمي و حركات نمايشي در افتتاح طرح هاي غير استاندارد و.... گويي مديريت دولتي در اين حوزه قصد درس گرفتن از تجارب گذشته را ندارد. اين روند در مهمترين عرصه ساخت و ساز به لحاظ آبروي بين المللي كشور، يعني بازسازي شهر تاريخي بم نيز هم اكنون در آغاز راه شكلگيري اين دور باطل است....
اخيرا متولي بخش دولتي در بازسازي شهر بم، با ارايه راهكاري عجيب در حال شروع امر بازسازي (بهتر است بگوييم ساخت دوباره( حدود 7 تا 10 هزار واحد مسكوني براي كاركنان دولت در بم است؛ اين متولي با تاسيس (يا پيشنهاد تاسيس( يك شركت مهندسان مشاور و تفويض اختيارات مشاور مادر (يا مدير طرح تام الاختيار( از طريق اين مشاور اقدام به انتخاب 13 شركت ديگر مشاور براي طراحي واحد هاي مسكوني كرده است. در اينجا قصد ورود در بحث نحوه انتخاب اين 13 مشاور (كه بيشتر با سليقه مشاور مادر و ملاك هاي مديريت اين مشاور صورت گرفته( نيست، بلكه نحوه مراحل طراحي مد نظرند است؛ تمامي مشاوران در فرصتي محدود (چيزي كمتر از 3 ماه( ملزم به ارتباط گيري با مالكان زمين ها (بيش از 400 مالك براي هر مشاور( و ارايه فرم نظر خواهي و نياز سنجي به هر مالك و نهايتا جلب رضايت هر مالك به صورت جداگانه هستند! دكتر بهروز منصوري از مديران يكي از شركت هاي مشاور دعوت شده براي بازسازي، در اين مورد مي گويد: ... در حالي كه به ما محدوديت طراحي 100 تا 120 متر مربع براي هر بنا داده شده، معمولا خواسته هاي عجيبي از طرف اهالي در فرم هاي نظرخواهي مطرح است؛ يكي مي گويد خانه اي 400 متري دوبلكس مي خواهد، ديگري خانه اي 80 متري با 6 اتاق (!( ... وضعيت عجيبي است و ما مجبوريم در كمتر از 3 ماه تمام جزئيات را از طراحي معماري تا سازه و برق و تاسيسات ارايه كنيم.... به نظر مي رسد كه مساله نظر خواهي از مالكان بمي بيشتر نمايشي باشد تا امري جدي و اجرايي كه البته با توجه به سرعت عمل موجود در كل ماجرا بار تخصصي در محل ساخت بنا ها بيشتر به دوش دانشجويان معماري داوطلب است (كه ارزان ترين نيروي نيمه تخصصي موجود هستند( تا نيروهاي متخصص و با تجربه اجرايي...
در اين بين متولي دولتي، فاز مطالعاتي (يا فاز صفر طراحي( را نيز از روند طراحي حذف كرده و بيشتر به ارايه محدوديت هايي در مصالح و ارتفاع بنا ها و ... به عنوان معيار هاي طراحي اكتفا كرده است؛ البته ما به طرزي خوش خيالانه (!( ساخت مجدد شهر بم را فرصتي براي تجلي انديشه هايي نو با اقتباس از تاريخ و جايگاه شهري با ويژگي هاي بم و در كنار ارگي تاريخي با قدمتي بيش از 2000 سال مي دانستيم و انتظار داشتيم كه بم در آينده نقطه ظهور هويت معماري و شهرسازي ايراني-اسلامي با رويكردي نوين در فن آوري ساخت و نهايتا الگويي مناسب براي شهر اسلامي در جايگاه جهاني باشد.... شواهد و قراين چندان اميدوار كننده نيست.
در انتها بار ديگر ميگوييم : بم نه آزمايشگاهي براي آزمايش و خطا و نه جولانگاهي براي تجربه اندوزي مديران تازه كار و نه صحنه نمايشي براي ژست هاي سياسي است ... بم ديگر حتي تنها به ما ايرانيان تعلق ندارد؛ بم شهري جهاني است كه برخوردي در حد و اندازه هاي جهاني را مي طلبد .... بم را دريابيم.
بهرام هوشيار يوسفی
يكبار در زيباشهر در مقاله اي به قلم كمال يوسف پور به مسوولان محترم (به خصوص وزارت مسكن و شهرسازي) متولي بازسازي بم گوشزد كرديم كه، سرعت در بازسازي، خود در مواردي مانع استفاده از فرصت ها شده، مسوولان و برنامه ريزان بايد نهايت تلاش خود را به كار بندند كه اهداف بلندمدت و فرصت هاي توسعه دستخوش اهداف و مسايل كوتاه مدت قرار نگيرند؛ تجربه نشان داده است رعايت مهمترين مولفه هاي يك طراحي اصولي چه به لحاظ تك بنا ها و چه در كليت يك شهر، در اغلب موارد به دليل تسريع در فرآيند بازسازي و عدم مطالعه كافي به دست فراموشي سپرده مي شود. نتيجتا آنچه عملا اتفاق مي افتد عدم لحاظ كردن الگوها و استانداردها و همچنين عدم دقت دراعمال توسعه اقتصادي و به خصوص اجتماعي در كنار بازسازي و توسعه اجتماعي شهر است و نهايتا آينده اي پر از ابهام براي شهري است كه مي توانست به لحاظ بازسازي نزديك به صد در صد نمونه اي از شهر ايراني- اسلامي باشد....
متاسفانه ارايه طرح هاي عجولانه توسط متوليان مسكن و شهرسازي و نيز راه و ترابري و ... (يا به عبارت ديگر وزارتخانه هاي مربوطه( در چند ساله اخير به امري رايج تبديل شده است؛ نمونه هاي بسياري در اين مورد وجود دارد: از طرح فروش متري مسكن تا طرح هاي سامان دهي اسكان غير رسمي و حركات نمايشي در افتتاح طرح هاي غير استاندارد و.... گويي مديريت دولتي در اين حوزه قصد درس گرفتن از تجارب گذشته را ندارد. اين روند در مهمترين عرصه ساخت و ساز به لحاظ آبروي بين المللي كشور، يعني بازسازي شهر تاريخي بم نيز هم اكنون در آغاز راه شكلگيري اين دور باطل است....
اخيرا متولي بخش دولتي در بازسازي شهر بم، با ارايه راهكاري عجيب در حال شروع امر بازسازي (بهتر است بگوييم ساخت دوباره( حدود 7 تا 10 هزار واحد مسكوني براي كاركنان دولت در بم است؛ اين متولي با تاسيس (يا پيشنهاد تاسيس( يك شركت مهندسان مشاور و تفويض اختيارات مشاور مادر (يا مدير طرح تام الاختيار( از طريق اين مشاور اقدام به انتخاب 13 شركت ديگر مشاور براي طراحي واحد هاي مسكوني كرده است. در اينجا قصد ورود در بحث نحوه انتخاب اين 13 مشاور (كه بيشتر با سليقه مشاور مادر و ملاك هاي مديريت اين مشاور صورت گرفته( نيست، بلكه نحوه مراحل طراحي مد نظرند است؛ تمامي مشاوران در فرصتي محدود (چيزي كمتر از 3 ماه( ملزم به ارتباط گيري با مالكان زمين ها (بيش از 400 مالك براي هر مشاور( و ارايه فرم نظر خواهي و نياز سنجي به هر مالك و نهايتا جلب رضايت هر مالك به صورت جداگانه هستند! دكتر بهروز منصوري از مديران يكي از شركت هاي مشاور دعوت شده براي بازسازي، در اين مورد مي گويد: ... در حالي كه به ما محدوديت طراحي 100 تا 120 متر مربع براي هر بنا داده شده، معمولا خواسته هاي عجيبي از طرف اهالي در فرم هاي نظرخواهي مطرح است؛ يكي مي گويد خانه اي 400 متري دوبلكس مي خواهد، ديگري خانه اي 80 متري با 6 اتاق (!( ... وضعيت عجيبي است و ما مجبوريم در كمتر از 3 ماه تمام جزئيات را از طراحي معماري تا سازه و برق و تاسيسات ارايه كنيم.... به نظر مي رسد كه مساله نظر خواهي از مالكان بمي بيشتر نمايشي باشد تا امري جدي و اجرايي كه البته با توجه به سرعت عمل موجود در كل ماجرا بار تخصصي در محل ساخت بنا ها بيشتر به دوش دانشجويان معماري داوطلب است (كه ارزان ترين نيروي نيمه تخصصي موجود هستند( تا نيروهاي متخصص و با تجربه اجرايي...
در اين بين متولي دولتي، فاز مطالعاتي (يا فاز صفر طراحي( را نيز از روند طراحي حذف كرده و بيشتر به ارايه محدوديت هايي در مصالح و ارتفاع بنا ها و ... به عنوان معيار هاي طراحي اكتفا كرده است؛ البته ما به طرزي خوش خيالانه (!( ساخت مجدد شهر بم را فرصتي براي تجلي انديشه هايي نو با اقتباس از تاريخ و جايگاه شهري با ويژگي هاي بم و در كنار ارگي تاريخي با قدمتي بيش از 2000 سال مي دانستيم و انتظار داشتيم كه بم در آينده نقطه ظهور هويت معماري و شهرسازي ايراني-اسلامي با رويكردي نوين در فن آوري ساخت و نهايتا الگويي مناسب براي شهر اسلامي در جايگاه جهاني باشد.... شواهد و قراين چندان اميدوار كننده نيست.
در انتها بار ديگر ميگوييم : بم نه آزمايشگاهي براي آزمايش و خطا و نه جولانگاهي براي تجربه اندوزي مديران تازه كار و نه صحنه نمايشي براي ژست هاي سياسي است ... بم ديگر حتي تنها به ما ايرانيان تعلق ندارد؛ بم شهري جهاني است كه برخوردي در حد و اندازه هاي جهاني را مي طلبد .... بم را دريابيم.
بهرام هوشيار يوسفی
"
مطالب مرتبط
پشتیبانی آنلاین
چنانچه سوال، پیشنهاد و یا انتقادی دارید، با کلیک روی تصویر فوق می توانید با اوپراتور های آنلاین سایت صحبت کنید